Stomatologia Biologiczna

Zęby martwe

Zdrowy ząb to żywy organ

Zdrowy ząb to żywy organ. Tworzą go trzy tkanki: szkliwo, zębina i miazga.

Szkliwo jest twardą tkanką ochronną, składającą się w 96% z materii nieorganicznej. Nie jest ono ukrwione ani unerwione.

Zębina to tkanka miękksza niż szkliwo, wrażliwa na ból i stanowiąca główny budulec zęba. Składa się w 70% z materii nieorganicznej. Resztę stanowią białka, tłuszcze i komórki zwane odontoblastami. Ma strukturą przypominającą gąbkę – przenika ją bardzo gęsta (20 000 – 50 000 / cm2) sieć kanalików o średnicy 1 do 2.5 mikronów. W zdrowym zębie zachodzi w niej wiele procesów obronnych i regeneracyjnych.

Miazga to tkanka miękka wypełniająca komorę zębową. Znajduje się w niej wiele różnych komórek i białek a także naczyń krwionośnych, limfatycznych i nerwów (zarówno z układu czuciowego jak i autonomicznego). Główną rolą miazgi jest odżywianie i modulowanie reakcji obronnych zęba a tym samym utrzymanie go przy zdrowiu i “życiu”. To od stanu miazgi zależy żywotność zęba. 

Ząb otoczony jest tkankami przyzębia, będącymi z nim w ścisłym związku strukturalnym i funkcjonalnym. 

Leczenie kanałowe – na czym polega?

Kiedy równowaga procesów zachodzących w szkliwie i zębinie zostanie zachwiana, a ząb ulegnie zniszczeniu przez próchnicę lub mechanicznemu uszkodzeniu dochodzi do zapalenia miazgi a z czasem do obumarcia zęba. W takim wypadku najczęściej proponowane jest leczenie kanałowe. Polega ono na mechanicznym usunięciu miazgi z komory i kanałów zęba, następnie oczyszczeniu ich, zdezynfekowaniu i wypełnieniu. W ten sposób usuwa się źródło infekcji z miazgi i częściowo z otaczającej jej zębiny. Lecz mimo, że leczenie wykonywane jest bardzo precyzyjnie, nie sposób jest dotrzeć do każdego kanalika zębinowego. Poprawnie wykonane leczenie kanałowe pozwala na wyeliminowanie bólu spowodowanego zapaleniem miazgi i zachowanie twardych tkanek zęba, ale nie zawsze eliminuje źródło infekcji.

Zęby martwe - leczenie kanałowe

Zęby martwe a zdrowie ogólne

Ząb martwy nie ma już możliwości własnej obrony a reakcja układu immunologicznego jest dodatkowo utrudniona trudnym dostępem do źródła infekcji, wynikającej z anatomii zęba. Ząb staje się miejscem zasiedlenia beztlenowych, patogennych bakterii.

Produkują one różne toksyczne produkty metaboliczne. Przykładem takich toksyn są potencjalnie rakotwórcze siarkowodory tioeter i merkaptan z aminokwasów cysteiny i metioniny. Przy każdym nacisku na ząb toksyny są przemieszczane do otaczających tkanek i dalej do krwi. Wpływ tych związków na zdrowie człowieka może być różny, lecz na pewno nie pozytywny. Wiadomo jednak, że nawet w minimalnych stężeniach, związki te mogą niszczyć enzymy. Dezaktywacja tych niezbędnych enzymów może prowadzić do wielu hormonalnych, neurologicznych czy autoimmunologicznych chorób. Toksyny uwalniające się z zęba stanowią też stałe obciążenie dla układu odpornościowego.

Poza tym często dochodzi do często asymptomatycznego, ostrego miejscowego zapalenia kości i innych tkanek przyzębia otaczających wierzchołek korzeń zęba martwego (okołowierzchołkowe zapalenie kości), w wyniku którego dochodzi do zaniku kości i co również grozi rozprzestrzenieniem się infekcji.

Leczenie

Jedynym sposobem na kompletne wyeliminowanie bakterii znajdujących się w zębie martwym i uniemożliwienie im ponownego zasiedlenia tego zęba jest usunięcie go i oczyszczenie otaczających go tkanek przyzębia. Oczywiście pozostaje też opcja leczenia kanałowego, która najczęściej usunie ostry stan zapalny i dolegliwości bólowe związane z tym stanem zapalnym, lecz nie gwarantuje całkowitego wyeliminowania infekcji.